Yedek parça satan bir firmanın telefonu çaldığında karşı taraf nadiren "bir fren balatası lazım" der. Usta ya da bayi elindeki kutunun üzerindeki numarayı okur, bazen de bir fotoğraf gönderir. Yedek parçada ortak dil ürün adı değil, parça numarasıdır. Bu yüzden B2B portalınızın arama kutusu, numarayı doğru anlamıyorsa geri kalan her özellik ikinci planda kalır.
Bu yazıda OEM ve muadil numara ile aramanın neden zor olduğunu, iyi bir sistemde bu aramanın nasıl kurgulanması gerektiğini ve verinizi bunun için nasıl hazırlayabileceğinizi anlatıyoruz.
OEM, orijinal, muadil: aynı parçanın farklı adları
Önce kavramları netleştirelim. Sektörde bu terimler bazen birbirinin yerine kullanılır ve karışıklık siparişe kadar taşınır.
- OEM numarası: Araç üreticisinin o parçaya verdiği numaradır. Bayinin elindeki referansların çoğu bu numaradır, çünkü servis kataloğunda ve eski parçanın üzerinde bu yazar.
- Orijinal parça: Araç üreticisinin logosuyla, onun kanalından satılan parçadır.
- Üretici (marka) numarası: Yan sanayi üreticisinin kendi kataloğundaki koddur. Aynı OEM numarasının karşılığı olarak beş farklı üreticinin beş farklı kodu olabilir.
- Muadil (eşdeğer) parça: OEM parçayla aynı ölçü ve işlevde olan, başka bir üreticinin ürettiği parçadır.
- Çapraz referans: Bu numaraların birbirine bağlandığı eşleştirme tablosudur. "Şu OEM numarasının karşılığı bizdeki şu üç ürün" bilgisini tutar.
Sorun şuradadır: Bayi hangi numarayı bilirse onunla arar. Sizin sisteminizde ürün yalnızca kendi stok kodunuzla kayıtlıysa, bayi aradığı parçayı stokta olsa bile bulamaz ve telefona sarılır.

Numara normalizasyonu: boşluk, tire ve nokta farkları
Aynı numara farklı yerlerde farklı yazılır. Kutunun üzerinde boşluklu, faturada tireli, ERP'de bitişik olabilir. Bayi de numarayı aklında nasıl kaldıysa öyle yazar. Örnek amaçlı uydurduğumuz şu yazımların hepsi aslında aynı parçayı işaret eder:
| Bayinin yazdığı | Sistemde kayıtlı olan | Normalize edilmiş hâli |
|---|---|---|
| AB12 345 678 | AB12-345-678 | AB12345678 |
| ab12.345.678 | AB12-345-678 | AB12345678 |
| AB12345678 | AB12 345 678 | AB12345678 |
| AB 12-345678 | AB12.345.678 | AB12345678 |
Normalizasyon, aramadan önce numaradaki boşluk, tire, nokta, eğik çizgi gibi ayraçları temizleyip harfleri tek tipe (genellikle büyük harfe) çevirmek demektir. Hem kayıtlı numaralar hem de bayinin yazdığı metin aynı kuraldan geçirilir ve karşılaştırma bu temiz hâlleri üzerinden yapılır. Böylece "nasıl yazıldığı" önemini yitirir, "ne yazıldığı" öne çıkar.
Normalizasyonun faydası yalnızca bayi tarafında görülmez. Satış ekibiniz telefonda okunan numarayı aradığında, depo ekibiniz kutu üzerindeki numarayı kontrol ettiğinde de aynı kural işler. Herkes aynı numarayı aynı sonuçla bulduğunda, "bizde yok" denilip aslında rafta duran parçalar yüzünden kaçan satışlar ortadan kalkar.
Dikkat edilmesi gereken ayrıntılar
- Baştaki sıfırlar: Bazı üreticilerin numaralarında baştaki sıfır anlamlıdır, bazılarında Excel aktarımı sırasında kaybolur. Normalizasyon kuralı bunu bilmelidir.
- O ve 0, I ve 1 karışıklığı: Elle yazılan numaralarda sık görülür. Tamamen otomatik düzeltmek risklidir ama "bunu mu demek istediniz?" önerisi işe yarar.
- Kısmi arama: Bayi numaranın yalnızca bir kısmını hatırlayabilir. Numaranın içinde geçen parçayla arama yapılabilmesi gerekir.
- Revizyon ekleri: Numaranın sonundaki harf bazen parçanın yeni versiyonunu gösterir. Eski ve yeni versiyonun birbirinin yerine geçip geçmediği ayrıca tanımlanmalıdır.
Çapraz referans: tek aramada tüm karşılıklar
Normalizasyon numarayı doğru okumayı sağlar; çapraz referans ise o numaranın karşılıklarını bulmayı. İyi kurgulanmış bir sistemde bayi OEM numarasını yazdığında şu sonuçları tek ekranda görmelidir:
- O OEM numarasına bağlı orijinal ürün (stokta varsa),
- Aynı numaranın karşılığı olan muadil ürünler, üretici adı ve kendi kodlarıyla,
- Her birinin bayiye özel fiyatı ve stok durumu.
Bu yapı satış açısından da önemlidir. Orijinal ürün stokta yoksa bayi boş bir sonuç sayfasıyla karşılaşmaz, muadil seçeneği görür. Satış kaybolmaz, yalnızca farklı bir ürüne yönlenir. Bayi muadil ile orijinal arasındaki fiyat farkını da aynı ekranda görerek kendi müşterisine seçenek sunabilir.
Çapraz referans verisi tek seferlik bir iş değildir. Yeni ürün geldikçe, tedarikçi kodları değiştikçe tablo güncellenmelidir. Bu yüzden eşleştirmelerin Excel ile toplu yüklenebilmesi ve kimin hangi eşleştirmeyi eklediğinin izlenebilmesi pratikte çok iş görür.
Araç uyumluluğu: numarayı bilmeyen bayi için ikinci yol
Her bayi numarayı bilmez. Özellikle küçük servisler ve yeni çalışan personel "şu aracın ön balatası" diye düşünür. Bu durumda araç bazlı daraltma devreye girer: marka, model, yıl ve motor seçildikçe liste yalnızca o araca uyan parçalara iner.
Araç uyumluluğu doğru kurgulanmazsa tersine iş çıkarır. Aynı modelin farklı motor seçenekleri ya da üretim yılı içindeki değişiklikler farklı parça gerektirebilir. Bu yüzden uyumluluk bilgisi mümkün olduğunca ayrıntılı tutulmalı, emin olunmayan durumlarda bayiye "şasi numarasıyla teyit edin" gibi bir not gösterilmelidir. Yanlış parça gönderimi hem kargo hem iade maliyeti hem de bayinin size olan güveni demektir.

Verinizi aramaya hazırlamak
En iyi arama altyapısı bile kötü veriyle iyi sonuç vermez. Portala geçmeden önce şu adımları atmanız işinizi kolaylaştırır:
- Numara alanlarını ayırın: Kendi stok kodunuz, OEM numarası ve üretici numarası aynı alana yazılmasın. Her biri ayrı alanda dursun.
- Birden fazla OEM numarasını destekleyin: Bir parça birden fazla araç üreticisinin numarasına karşılık gelebilir. Tek alana virgülle yazmak yerine liste olarak tutun.
- Ürün bilgisini zenginleştirin: Ölçü, görsel ve teknik not, bayinin doğru parçayı seçtiğinden emin olmasını sağlar. Ürün bilgisinin satışa etkisini ayrıca ele almıştık.
- Stok bilgisinin güncel olduğundan emin olun: Arama doğru parçayı bulsa bile stok yanlışsa bayi yine telefon açar. Bu konuda stok bilgisi anlık güncellenmezse neler olur yazımıza göz atabilirsiniz.
Multistok B2B ile yedek parça kataloğu
Multistok B2B, ERP'nizle çift yönlü senkronize çalışarak stok ve fiyat bilgisini portala taşır; bayileriniz kendilerine özel fiyat ve iskontolarla sipariş verir. Numara alanlarının, muadil eşleştirmelerinin ve arama davranışının nasıl kurgulanacağı, mevcut veri yapınıza göre kurulum sırasında birlikte belirlenir. Otomotiv tarafındaki diğer ihtiyaçlar için otomotiv sektör sayfamıza ve otomotiv yedek parça için B2B yazılımında aranması gerekenler yazımıza bakabilirsiniz.
Sonuç
Yedek parçada arama kutusu, satış ekibinizin en çok çalışan üyesidir. Numarayı yazıldığı biçimden bağımsız okuyan, OEM numarasından muadillere uzanan ve gerektiğinde araç bazlı daraltma sunan bir yapı; telefon trafiğini azaltır, yanlış parça gönderimini düşürür ve stokta olmayan orijinal yüzünden satış kaçırmanızı önler. Bunun temeli ise düzenli tutulmuş numara verisidir.
Kendi kataloğunuzun portalda nasıl görüneceğini görmek isterseniz ücretsiz demo talep edebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
OEM numarası ile üretici numarası arasındaki fark nedir?
OEM numarası araç üreticisinin parçaya verdiği koddur. Üretici numarası ise o parçayı üreten yan sanayi firmasının kendi kataloğundaki koddur. Aynı OEM numarasının birden fazla üretici numarası karşılığı olabilir.
Numara normalizasyonu ne işe yarar?
Boşluk, tire, nokta gibi ayraçları ve büyük-küçük harf farklarını yok sayarak aramanın numaranın içeriğine göre yapılmasını sağlar. Böylece bayi numarayı nasıl yazarsa yazsın doğru ürüne ulaşır.
Çapraz referans verisini nereden elde ederiz?
Genellikle tedarikçilerin ve üreticilerin katalogları, kendi satış geçmişiniz ve sektörel veri sağlayıcıları kaynak olarak kullanılır. Hangi kaynağı kullanırsanız kullanın, verinin düzenli güncellenmesi gerekir.
Araç uyumluluk filtresi her zaman doğru sonuç verir mi?
Verinin ayrıntısına bağlıdır. Aynı model içinde motor ve üretim dönemine göre farklılıklar olabileceği için, şüpheli durumlarda şasi numarasıyla teyit önerisi göstermek yanlış parça riskini azaltır.