Yurt dışında birkaç bayiniz varsa, siparişlerin büyük ihtimalle e-posta, proforma fatura ve uzun yazışmalarla yürüdüğünü biliyorsunuzdur. Saat farkı, dil farkı ve döviz kurundaki oynaklık eklendiğinde, tek bir siparişin netleşmesi günler sürebilir. Yurt içi bayilerinize açtığınız B2B portalını yurt dışına da açmak bu süreci ciddi ölçüde hızlandırır.

Ancak yurt dışı bayi, yurt içindekinin çevrilmiş bir kopyası değildir. Fiyatlama, vergi, belge ve teslim koşulları farklı işler. Bu yazıda portalı yurt dışına açarken ticari ve vergisel açıdan nelere dikkat etmeniz gerektiğini özetliyoruz.

Önce iş modelini netleştirin

Portal ayarlarına geçmeden önce yurt dışı satışınızın hangi modelle yürüyeceğine karar vermelisiniz. Çünkü fiyat, belge ve sevkiyat kurgusu buna göre değişir:

  • Distribütör modeli: Her ülkede bir veya birkaç distribütör, konteyner ya da palet bazında büyük partiler alır.
  • Doğrudan bayi modeli: Farklı ülkelerdeki bayiler daha küçük ve sık sipariş verir; gönderiler çoğunlukla kargo ile gider.
  • Karma model: Ana pazarlarda distribütör, diğer ülkelerde doğrudan bayi.

Distribütör ile bayi arasındaki farkları daha ayrıntılı merak ediyorsanız bu yazımıza göz atabilirsiniz. Model netleştiğinde, portalda hangi bayi grubuna hangi fiyat listesinin, para biriminin ve teslim şartının bağlanacağı da netleşir.

Dil: Bayiniz ne kadarını kendi dilinde görmeli?

Yurt dışı bayinin portalda menüleri, sipariş adımlarını ve bildirimleri kendi dilinde görmesi temel beklentidir. Asıl emek ise ürün içeriğindedir: ürün adları, teknik özellikler, kullanım bilgileri ve kampanya metinleri.

Pratik bir yaklaşım, önce İngilizce ile başlayıp en çok ciro yapan pazarların dillerini sırayla eklemektir. Teknik ürünlerde çevirinin bir uzman tarafından kontrol edilmesi, yanlış anlaşılan bir ölçünün yol açacağı iade maliyetinden çok daha ucuzdur. Çeviri yönetiminin teknik tarafını çok dilli B2B yazılımı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Para birimi ve fiyatlama

Yurt dışı bayiler genellikle USD veya EUR üzerinden fiyat görmek ister. Burada vermeniz gereken temel karar, fiyat listesini doğrudan dövizle mi tutacağınız, yoksa TL fiyatı güncel kurla mı çevireceğinizdir.

  • Dövizle sabit liste: Bayi için öngörülebilirdir; kur hareketlerinin riskini siz taşırsınız, bu nedenle listeyi belirli aralıklarla güncellemeniz gerekir.
  • TL fiyatın kurla çevrilmesi: Maliyetinizi korur, ancak bayinin gördüğü fiyat her gün değişebilir; bu da bazı pazarlarda güven sorunu yaratır.

Hangi yolu seçerseniz seçin, siparişin hangi kurla ve hangi tarihte kesinleştiğini net tanımlayın. Ödeme şekli de fiyatlamanın parçasıdır: peşin ödeme, mal mukabili (açık hesap), vesaik mukabili ve akreditif, sizin taşıdığınız tahsilat riskini birbirinden çok farklı seviyelere taşır. Yeni bir ülkede ilk siparişlerde güvenceli yöntemlerle başlamak yaygın bir pratiktir.

Euro ve dolar banknotları arasında döviz çevirici açık bir telefon.
Döviz fiyat listesinde kararın özü, kur riskini kimin taşıyacağıdır.

Vergi ve belgeler: İhracatta KDV istisnası, gümrük ve ETGB

Türkiye'den yurt dışına yapılan mal teslimleri, 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 11/1-a maddesi kapsamında KDV'den istisnadır. Yani yurt dışı bayinize kestiğiniz ihracat faturasında KDV hesaplanmaz. İstisnanın geçerli olması için malın gümrük çıkışının usulüne uygun belgelenmesi gerekir. İhracat nedeniyle yüklendiğiniz KDV'nin iadesi de şartları sağlandığında talep edilebilir.

Gönderinin büyüklüğüne göre iki temel yol vardır:

  • Gümrük beyannamesi ile ihracat: Palet ve konteyner gibi büyük partilerde, genellikle bir gümrük müşaviri aracılığıyla yürütülen klasik ihracat süreci.
  • ETGB ile e-ihracat: Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi, posta veya hızlı kargo firmalarıyla gönderilen, belirli tutar ve ağırlık sınırlarının altındaki gönderiler için kullanılan sadeleştirilmiş beyandır. Mikro ihracat olarak da bilinen bu yöntem, küçük ve sık sipariş veren bayiler için pratik bir seçenektir. Sınırlar zaman zaman güncellendiği için gönderim öncesinde güncel değerleri kontrol edin.

Bunlara ek olarak ihracat bedellerinin yurda getirilmesine ilişkin kambiyo düzenlemeleri, ihracat faturasının hangi e-belge türüyle düzenleneceği ve bayinin ülkesindeki ithalat vergileri gibi konular da sürecin parçasıdır. Bu başlıklar sık değiştiği ve firmanızın durumuna göre farklılaştığı için mutlaka mali müşaviriniz ve gümrük müşavirinizle teyit edin.

Teslim şartları: Incoterms

Incoterms, Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) yayımladığı ve uluslararası satışta taşıma masrafının ve riskin hangi noktada alıcıya geçtiğini tanımlayan standart teslim şekilleridir. Güncel sürüm Incoterms 2020'dir. Portalda her bayi grubuna hangi teslim şeklinin uygulanacağını belirlemek, fiyatın neyi kapsadığı konusundaki tartışmaları baştan önler.

Teslim şekliSatıcının sorumluluğuNe zaman tercih edilir?
EXW (İş yerinde teslim)Malı kendi tesisinde hazır eder; yükleme dahil gerisi alıcıdaKendi lojistiği güçlü distribütörler
FCA (Taşıyıcıya teslim)Malı alıcının belirlediği taşıyıcıya, ihracat işlemleri tamamlanmış olarak teslim ederKara ve kombine taşımada esnek bir orta yol
FOB (Gemide teslim)Malı yükleme limanında gemiye yükler; deniz navlunu alıcıdaKonteyner bazında deniz yolu sevkiyat
CIF (Masraflar, sigorta ve navlun)Varış limanına kadar navlun ve sigortayı öder; risk yüklemede alıcıya geçerAlıcının navlun organize etmek istemediği deniz yolu satışları
DAP (Belirlenen yerde teslim)Malı alıcının belirlediği adrese getirir; ithalat vergileri alıcıdaKargo ile gönderilen bayi siparişleri
DDP (Gümrük vergileri ödenmiş teslim)Varış ülkesindeki ithalat vergileri dahil tüm masrafları üstlenirVarış ülkesinin mevzuatına hâkimseniz; en yüksek sorumluluk
Masa üzerinde Avrupa, Orta Doğu ve Afrika'nın göründüğü dünya küresi
Her pazarın dili, para birimi ve teslim şartı ayrı bir bayi grubu olarak tanımlanabilir.

Portal tarafında hazırlık listesi

Ticari ve vergisel çerçeve netleştiğinde, portal tarafında yapılacaklar oldukça somuttur:

  1. Yurt dışı bayileri ülke veya bölgeye göre ayrı gruplar olarak tanımlayın.
  2. Her gruba para birimi, fiyat listesi, iskonto ve teslim şeklini bağlayın.
  3. Her bayi için ödeme şekline uygun bir risk limiti belirleyin.
  4. Arayüz dilini ve öncelikli ürünlerin çevirilerini hazırlayın.
  5. Proforma, ihracat faturası ve sevk belgelerinin ERP ve muhasebe tarafında nasıl oluşacağını mali müşavirinizle netleştirin.

Multistok B2B ile yurt dışı bayi yönetimi

Multistok B2B; 14 dil desteği ve TRY, USD, EUR kurlarıyla çoklu para birimi yapısı sunar. Bayiye özel fiyat listeleri, iskontolar ve risk limitleri yurt dışı bayiler için de ayrı ayrı tanımlanabilir. ERP entegrasyonu sayesinde stok, fiyat ve siparişler ERP'nizle çift yönlü senkronize olur; yurt dışı siparişler de yurt içi siparişlerle aynı akışa düşer.

Üst paketlerde portalı kendi alan adınızda kullanabilirsiniz. Bu, yurt dışı bayinin sizi tanıdık bir marka adresinde bulması açısından önemlidir. Konuyu kendi alan adınızda B2B portalı kullanmak yazımızda ayrıca ele aldık.

Sonuç

B2B portalını yurt dışı bayilere açmak; dil, döviz fiyatlama, ihracat belgeleri ve teslim şartlarını birlikte düşünmeyi gerektirir. İş modelinizi netleştirip her pazar için fiyat, ödeme ve teslim kurallarını baştan tanımladığınızda, portal yazışma trafiğini azaltır ve yurt dışı bayilerinize yurt içindekilerle aynı hızda hizmet vermenizi sağlar. Vergi, gümrük ve kambiyo konularında son kararı vermeden önce mali müşavirinize ve gümrük müşavirinize danışmayı unutmayın.

Yurt dışı bayileriniz için çok dilli ve çok para birimli bir portalın nasıl çalıştığını görmek isterseniz ücretsiz demo talep edebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Yurt dışı bayiye kestiğim faturada KDV olur mu?

Mal ihracatı, KDV Kanunu'nun 11/1-a maddesi kapsamında KDV'den istisnadır; bu nedenle ihracat faturasında KDV hesaplanmaz. İstisnanın şartları ve belgelendirme konusunda mali müşavirinizle teyit edin.

ETGB ile klasik gümrük beyannamesi arasındaki fark nedir?

ETGB, posta veya hızlı kargo ile gönderilen ve belirli tutar ile ağırlık sınırlarının altında kalan e-ihracat gönderileri için kullanılan sadeleştirilmiş bir beyandır. Büyük partilerde ise klasik gümrük beyannamesi kullanılır.

Hangi Incoterms şartını seçmeliyim?

Lojistik kapasitenize ve bayinizin beklentisine bağlıdır. Kendi lojistiği olan distribütörlerde EXW veya FCA, kargo ile gönderilen bayi siparişlerinde DAP sık tercih edilir. DDP, varış ülkesinin vergilerini de üstlenmenizi gerektirdiği için dikkatli değerlendirilmelidir.

Yurt dışı bayiler fiyatları kendi para biriminde görebilir mi?

Multistok B2B'de TRY, USD ve EUR para birimleri kurlarıyla kullanılabilir. Bayi grubuna hangi para biriminin ve fiyat listesinin bağlanacağı kurulum sırasında belirlenir.